LE74 – stukje geschiedenis

April 16th, 2007

Ik kwam vandaag wat geschiedenis over de LE74 tegen.


Jacob Visser redt met anderen in 1906
schipbreukelingen

 

Omdat er nog geen reddingsboot in De
Lemmer was was het vroeger de gewoonte de hulp van vissers te vragen,
wanneer een schip op de Zuiderzee in nood zat. Een beschrijving van één van
die reddingen volgt hieronder, omdat mijn grootvader, Jacob Visser, daaraan
heeft meegedaan.
 
In de nacht van 15 op 16 maart 1906 kwam
het stoomschip “Leeuwarden II”, die een vrachtdienst onderhield tussen
Leeuwarden en Amsterdam in vliegende storm onderweg van Amsterdam en De
Lemmer in grote problemen. De plotseling opgestoken storm had de bemanning
verrast en zij hadden dan ook geen voorzieningen kunnen treffen. De
sluismeesters op de haven van de De Lemmer hadden ‘s nacht wel de lichten
van het schip gezien, maar ‘s morgens bleek dat de Leeuwarden II niet in de
haven was gearriveerd. Een aantal vissers in de haven werd gealarmeerd en
verteld dat het stoomschip wel was gesignaleerd, maar niet in De Lemmer was
aangekomen. Waarschijnlijk was het schip vergaan, maar wat was er met de
bemanning gebeurd?
In De Lemmer aarzelde men niet lang.
Steven Stevens Visser gooide de trossen los van zijn vrij nieuwe ijzeren
Lemster aak, de LE 74, en voer met een aantal vissers, waaronder mijn
grootvader (“Japie van Kleis”) en Renze Hoekstra, Harm en Teade Wouda en
Andries Scheffer de haven uit. Stampend op de wilde Zuiderzee zocht de LE
74, gebouwd op de Lemster scheepswerf van De Boer, naar het ongelukkige
stoomschip. Het duurde uren voordat de opvarenden van de LE 74 tussen
Schokland en De Lemmer iets zagen. In de verte stak tegen de inktzwarte lucht
een mast met gaffel (om het slingeren tegen te gaan hadden stoomschepen in
die tijd ook een zeiltje op, vandaar een gaffel) boven het water uit,
waaruit door mensen werd gezwaaid. Het bleek de vierkoppige bemanning te
zijn van de Leeuwarden II. Tijdens de storm waren de luiken van het schip
weggeslagen, waarna het met water was volgelopen en gezonken. De bemanning,
bestaande uit kapitein, stuurman, machinist en matroos, waren in de mast op
de gaffel geklommen en waren daar totaal verkleumd op redding gaan
wachten.Maar veel langer had het niet moeten duren!
De LE 74 ging voor anker en met een vlet,
die door middel van een touw met de aak bleef verbonden, werd de bemanning
van de Leeuwarden II (die geen reddingsboot aan boord had!) uit de mast
gehaald en naar de aak gebracht. Een moedige, maar ook levensgevaarlijke
daad! Bij de lekker snorrende kachel in het vooronder, werden de
schipbreukelingen opgelapt en konden ze op verhaal komen. En daarna ging
weer over de woeste zee terug naar De Lemmer.
 
Voor deze redding kreeg Steven Stevens
Visser een beloning van 50 gulden (het was per slot van rekening zijn schip)
en de andere vissers 25 gulden, alsmede een bronzen medaille en oorkonde van
de Koninklijke Zuid-Hollandsche Maatschappij tot redding van
schipbreukelingen. Ook Jacob Kleis Visser kreeg deze medaille en oorkonde
voor zijn “stoutmoedig en menslievend gedrag bij het redden van de bemanning
der grote stoomboot Leeuwarden II”.  
 

Historisch overzicht
(voor zover bekend):

De 1e opdracht aan de
scheepswerf de Boer in Lemmer voor het bouwen van een aak, werd gegeven
door Greate Steven. Maar het ijzer was weerbarstig. De zwaardklampen
lagen in het water, er zat een knik in het berghout en hij was te smal
in zijn kont, dus Great Steven keurde hem af. Deze eersteling heeft
gevist als LE28 (Willem van der Bijl) en is later in bezit geweest van
Yge Blom.

Daarna is de LE74
gebouwd. Ze viel helaas bij de tewaterlating in 1900 van het wagentje,
de vingerlingen spatten er af. Waarschijnlijk is hij daardoor pas in
1901 in de vaart gekomen. Met de aak is tot 1958 door Frans en Steven
Visser gevist. 
Frans en Steven ware de zoons van Greate Steven. Die kon als enige in de
Zuiderzee beide zwaarden tegelijk ophalen. Bovendien heeft hij in 1906
tijdens een zware storm 5 of 6 mensen uit de mast van de Lemsterboot
gehaald tijdens een spectaculaire reddingsactie. 
Een motor kwam er pas in toen zijn zoons het schip overnamen, een T-Ford;
in ’47 een 2 cil. Skoda en in ’84 een 18 jaar oude Bolinder.

Naam: Eigenaar/schipper: van: tot: gebruik:
LE74 Greate Steven Visser
- Lemmer		 1901 1947 visserij
LE74 Frans en Steven
Visser – Lemmer		 1947 1958 visserij
         
LE74 “‘t Kan
Verkeren”		 Frans Schreuder III -
Eelderwolde		 1958    recreatie
LE74 “‘t Kan
Verkeren”		 Frans Schreuder IV-
Eelderwolde		   heden recreatie

Posted in Family, Holiday | No Comments »